Jef Abbeel

Nicolaas II van Rusland

Josef Stalin

Lenin

Nikita Chroesjtsjov

 

VERSLAG LEDENVERGADERING

Verslag ledenbijeenkomst van dinsdag 12 februari 2019.

“Rusland"  Door: Jef Abbeel

Dhr. Abbeel studeerde klassieke filologie en geschiedenis aan de KU Leuven. Hij is momenteel nog steeds leraar geschiedenis aan het Sint-Jozefcollege te Turnhout. Zijn hobby’s zijn voordrachten geven over Rusland, Stalin, de Koude Oorlog, het Midden-Oosten en China.

Vorig jaar heeft hij ons interessant onderhouden over China, nu was Rusland aan de beurt.
Hij startte met wat algemene informatie over Rusland: de voorgeschiedenis die reeds start met de verovering door de Zweedse vikingen in 862 en de stichting van Kiev in 882. In 988 liet de vorst van Kiev zijn volk dopen en werd er gekozen voor het Byzantijnse christendom en de Byzantijnse cultuur.
Vanaf 1223-1237 veroverden de Mongolen Rusland, waarbij een einde kwam aan het Kievse rijk. Later heeft de Duitse Orde ook nog Rusland proberen te veroveren maar rond 1250-1260 werden zowel de Duitse Orde als de Zweden verslagen. Vanaf 1325 werd Moskou de hoofdstad. Tsaar Ivan III de Grote van Moskou verenigde Rusland en versloeg de Mongolen. Daarna veroverde Ivan IV Groznyi (= de Verschrikkelijke) Siberië en zo ontstond het grote Rusland: 17 miljoen km².
Peter de Grote Romanov (hij was effectief 2,05 m groot), die opgroeide in de Duitse vreemdelingenwijk in Moskou, maande de adel aan zich westers te gaan gedragen; lokte westerse technici naar Rusland en omringde zich met Nederlandse, Poolse, Duitse, Italiaanse en Engelse raadgevers. Hij bouwde in 1702 Sint- Petersburg, en het is heel duidelijk te zien aan de bouwsteen dat deze stad een westerse uitstraling en bouwstijl heeft. De nieuwe stad werd tevens de hoofdstad van Rusland. Catharina II verovert in 1774 de Krim waardoor Rusland een toegang verkreeg tot de Zwarte Zee. Op 23 februari 1917 brak er een revolutie uit. Ondanks enige toegevingen (o.a. persvrijheid) resulteerde die door voedseltekort, grote werkloosheid en desertie in een nog grotere revolutie op 10 oktober 1917. Om terug vrede te brengen in Rusland smokkelden de Duitsers Lenin per trein van Zürich naar Rusland. Lenin, Trotski, Sverdlov, Stalin en Dzerzjinski bestormden het Winterpaleis (nu de Hermitage). De regering werd gearresteerd en Lenin kwam aan het bewind en voerde een zeer hard en streng beleid. Moskou werd terug de hoofdstad. Tegenstanders werden gewoon “opgeruimd”. Op bevel van Lenin werd ook de hele tsarenfamilie vermoord in juli 1918. Tot op vandaag leert men in Rusland op school hoe goed “opa Lenin” was!
Stalin volgde hem op en regeerde van 1922 tot 1953. Hij zorgde voor harde collectivisatie, snelle industrialisatie en vijfjarenplannen. Maar tevens voerde hij een schrikbewind, 5 miljoen boeren stierven, kerken werden gesloten, de adel en niet-communisten werden grotendeels uitgemoord, kinderen van de vroegere elite mochten niet meer naar het hoger onderwijs, diplomaten werden tot dwangarbeid veroordeeld… Tijdens het bewind van Lenin en Stalin werden er tot 25 miljoen mensen gedood of stierven van honger. Volgens de laatste onderzoekingen zouden er in totaal 42 miljoen doden zijn gevallen in Rusland tijdens WO II. Desondanks verkreeg Stalin na de oorlog de controle over Oost-Europa. Desondanks verkreeg Stalin na de oorlog de controle over Oost-Europa. De Sovjet-Unie is dan op haar grootst: 22,4 miljoen km² met 400 miljoen inwoners. Stalin installeerde er met harde hand zijn politiek, economisch, maatschappelijk en cultureel communistisch systeem. De Koude Oorlog en het IJzeren Gordijn waren er de gevolgen van. Vervolgens kwamen er Chroesjtsjov, Breznjev, Andropov en Tsjernenko en dan Gorbatsjov (1985-1990), de eerste Russische leider met een menselijk gezicht en aanpak. We kennen allemaal de perestrojka, glasnost en uiteindelijk de val van de Berlijnse Muur. Hij werd de held van het Westen en ontving de Nobelprijs voor de Vrede. Desondanks was hij niet geliefd in Rusland en wel om volgende redenen: zijn strijd tegen het wodkagebruik, de kernramp van Tsjernobyl, de halvering van de olieprijs en van de dollarkoers en de afbouw van het rakettenarsenaal. In 1990 onderhandelde hij in Moskou met de USA over de hereniging van Duitsland mits dat de NATO niet zou uitbreiden naar het Oosten. Hij liet dit evenwel niet op papier zetten (klein foutje?!). USA en NATO hielden zich niet aan de afspraak waardoor zowel Gorbatsjov als Poetin besloten dat het Westen onbetrouwbaar is. Tussen 1991 en 1999 ontbond Jeltsin de Sovjet-Unie in de verwachting dat alle deelstaten bij Rusland zouden blijven, maar 15 republieken riepen hun onafhankelijkheid uit. De totale bevolking van Rusland daalde van 290 naar 143 miljoen. Er kwam een massale liberalisering van de economie; kerken en kloosters werden terug geopend. In 1999 werd Poetin tot president verkozen.
Poetin leidt Rusland met harde hand. Hij is evenwel geliefd bij de meeste Russen. Hij wil van Rusland terug een grootmacht maken. Poetin zorgt vooral voor eigen volk en wil dat het Westen hem als gelijke behandelt.
Er zijn zeker een aantal sterke punten te noemen: orde en netheid in de steden, lonen en pensioenen worden tijdig betaald, er is vooruitgang op het gebied van vrijheid en economie. De Russen mogen reizen en 70% heeft internet. Zwakke punten zijn: er is een groot verschil tussen rijke en arme Russen; 10% bezit 82% van de rijkdom. Er zijn geen progressieve belastingen: 13% voor iedereen, tegenstanders worden vermoord, op het platteland zijn er nog veel gehuchten zonder elektriciteit of water, er is er geen geld voor fatsoenlijke wegen, flatgebouwen zijn er verouderd en niet onderhouden… De gezondheidszorg is gratis in staatsziekenhuizen maar is er ondermaats en met zeer oude apparatuur. Steekpenningen voor een betere verzorging zijn er schering en inslag.
Maatschappelijk zijn de Russen thuis zeer gastvrij maar ze zijn en blijven zeer wantrouwig tegenover vreemdelingen, andere rassen, homo’s en lesbiennes.
Er is nog steeds beperkte persvrijheid, vaak is er desinformatie via de media. Maar anderzijds willen de Russen zelf geen kritiek op Poetin, ze luisteren en kijken alleen naar de staatsradio en -televisie.
De Russen geloven wat de overheid hen wijsmaakt en stellen geen kritische vragen. Ze zijn meestal conservatief, nationalistisch, patriottisch en orthodox.
In het onderwijs is er nog steeds gecensureerde informatie: over Lenin wordt nog steeds niet onderwezen dat hij collaboreerde met Duitsland, noch dat hij 7 miljoen mensen liet vermoorden. Ook over de slachtingen die onder Stalin werden gepleegd wordt niet gerept.
Chroesjtsjov, Gorbatsjov en Jeltsin worden door propaganda en op school bespot; Stalin, Brezjnev en Andropov worden verheerlijkt.
Huiselijk geweld op vrouw en kinderen is in januari 2017 uit het strafrecht gehaald.
De Orthodoxe Kerk is weer zeer machtig en Poetin kan het heel goed met haar vinden.
Anderzijds hebben de Russen wel een grote culturele interesse: ze lezen veel meer dan wij, ze houden van toneel, ballet, circus en opera.
Jef Abbeel eindigde zijn boeiende voordracht met een voorzichtige prognose voor de toekomst: Rusland zal opnieuw een grootmacht worden op zowel politiek-economisch als op sportief gebied en door Amerika, China en de EU gevraagd worden om samen het internationale terrorisme in te dammen en voor genoeg olie en aardgas te zorgen. De Russen willen weer dialoog zodra het Westen ophoudt hen de les te spellen en hen onder druk te zetten.
Als toemaatje werd ons een reeks foto’s van Sint-Petersburg en Moskou getoond evenals een fotoreeks over China. Deze foto’s hadden we vorig jaar niet gezien omdat Jef zijn recentste Chinareis toen nog moest doen.
Het is moeilijk kiezen wat wel en niet in het verslag op te nemen, de informatie is dermate uitgebreid en boeiend en uiteindelijk lijkt alles wel belangrijk en interessant; dus moet ik stellen dat de afwezigen ongelijk hadden en aldus hier niet alles kunnen lezen wat wij allemaal hebben gehoord. Ik heb geprobeerd een overzicht te geven van de belangrijkste gebeurtenissen en vaststellingen over o.a. het huidige Rusland opdat wie niet kon aanwezig zijn er toch ook iets zou aan hebben. We hebben Jef Abbeel bedankt voor zijn enthousiast vertellen waardoor iedereen geboeid aan zijn lippen hing. De goesting om Rusland te bezoeken kon alleen maar vergroten en daarbij werd ons aangeraden Moskou én Sint-Petersburg zeker aan te doen.


Verslaggever: Marie-Paule Vermeulen


 

 

 

©copyright 2008 daniel.verbeke | gastenboek | feedback